Autor: Maria Dziurzyńska, dietetyk kliniczny

Wypadanie włosów? Te składniki mogą pomóc rozwiązać problem

Wypadanie włosów to jeden z najczęstszych problemów, z którym zgłaszają się pacjenci do dietetyków i lekarzy. Choć codzienna utrata 50 - 100 włosów jest zjawiskiem fizjologicznym, nadmierne wypadanie, przerzedzenie włosów czy cofająca się linia włosów mogą świadczyć o problemach zdrowotnych lub niedoborach w diecie.

Z perspektywy medycznej najczęściej wyróżnia się dwie główne przyczyny wypadania włosów:

1. Łysienie androgenowe

To najczęstsza przyczyna wypadania włosów zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet.

Jest związane z działaniem hormonów androgenowych, szczególnie dihydrotestosteronu (DHT), który powoduje stopniowe miniaturyzowanie mieszków włosowych. Włosy stają się coraz cieńsze, krótsze i z czasem przestają odrastać.

U kobiet objawia się zazwyczaj:

• przerzedzeniem włosów na czubku głowy
• zmniejszeniem objętości włosów
• poszerzającym się przedziałkiem

Na rozwój łysienia androgenowego wpływają m.in.:

• genetyka
• zaburzenia hormonalne
• insulinooporność
• przewlekły stres

Dieta nie zatrzyma całkowicie tego procesu, ale może znacząco wspierać kondycję włosów i spowalniać ich utratę.

2. Łysienie telogenowe

Drugą bardzo częstą przyczyną jest łysienie telogenowe, czyli nadmierne przechodzenie włosów w fazę wypadania.

Pojawia się zazwyczaj 2-3 miesiące po czynniku wywołującym, np.:

• silnym stresie
• infekcji lub chorobie
• porodzie
• niedoborach pokarmowych
• dużej niekontrolowanej utracie masy ciała
• restrykcyjnej diecie, niezapewniającej zapotrzebowania organizmu na białko i witaminy
• operacji lub hospitalizacji

W tym przypadku duża liczba włosów jednocześnie przechodzi w fazę telogenu (czyli wypadania), co prowadzi do zauważalnego przerzedzenia fryzury.

Dobra wiadomość jest taka, że łysienie telogenowe często jest odwracalne, jeśli usunie się przyczynę.

Wypadanie włosów a niedobory w diecie

Włosy są tkanką bardzo wrażliwą na niedobory składników odżywczych. Organizm w pierwszej kolejności wykorzystuje składniki do podtrzymania funkcji życiowych, a dopiero później do budowy włosów czy paznokci. Jeśli więc dieta jest zbyt niskokaloryczna, a deficyt poniżej podstawowej przemiany materii to nie ma możliwości by organizm odżywił prawidłowo wszystkie tkanki.

Najczęściej obserwowane niedobory to:

Żelazo

To jeden z najczęstszych powodów wypadania włosów u kobiet. Kobiety mają prawie 3x większe zapotrzebowanie na żelazo od mężczyzn.

Zapotrzebowanie na żelazo:

• Kobiety (19–50 lat): 18 mg/dzień
• Ciąża: 27 mg/dzień
• Mężczyźni (≥19 lat): 10 mg/dzień

Niski poziom ferrytyny może powodować:

• nadmierne wypadanie włosów
• osłabienie i łamliwość
• wolniejszy wzrost włosów

Najlepsze źródła żelaza:

• czerwone mięso
• podroby
• jajka
• rośliny strączkowe
• pestki dyni
• natka pietruszki

Białko

Włosy w ponad 90% zbudowane są z keratyny, czyli białka. Optymalne zapotrzebowanie na białko wacha się od 0,8-1,5g/kg masy ciała. Natomiast jest to zależne głównie od stylu życia, wieku i aktywności fizycznej osoby.

Zbyt niska podaż białka może prowadzić do:

• osłabienia cebulek włosów
• zahamowania wzrostu włosów
• zwiększonego wypadania

Dobre źródła białka:

• ryby
• mięso
• jaja
• nabiał
• tofu
• rośliny strączkowe

Cynk

Cynk bierze udział w procesach podziału komórkowego oraz regeneracji tkanek, w tym mieszków włosowych. Dzienne zapotrzebowanie to między 8-12 mg.

Niedobór może powodować:

• wypadanie włosów
• wolniejszy wzrost
• osłabienie struktury włosa

Źródła cynku:

• pestki dyni
• mięso
• owoce morza
• orzechy
• produkty pełnoziarniste

Biotyna (witamina B7)

Choć niedobór biotyny jest rzadki, jej niski poziom może powodować:

• przerzedzenie włosów
• łamliwość
• osłabienie struktury włosa

Źródła:

• jajka
• orzechy
• wątróbka
• nasiona
• pełnoziarniste produkty zbożowe

Witamina D

Coraz więcej badań pokazuje związek między niedoborem witaminy D a problemami z włosami. Zakres referencyjny witaminy D, a wartość funkcjonalna to 2 różne sprawy.

Wartości referencyjne (medyczne):

• < 20 ng/ml – niedobór
• 20–30 ng/ml – poziom niewystarczający
• 30–50 ng/ml – poziom prawidłowy
• 50–100 ng/ml – poziom wysoki
• >100 ng/ml – ryzyko nadmiaru

Wartość funkcjonalna (optymalna):

• 45–70 ng/ml

Witamina D wpływa na:

• cykl wzrostu włosa
• aktywność mieszków włosowych
• regenerację skóry głowy

Źródła:

• suplementy diety
• tłuste ryby
• jaja
• ekspozycja na słońce

Niedoczynność tarczycy a wypadanie włosów

Zaburzenia pracy tarczycy są jedną z częstszych przyczyn problemów z włosami, szczególnie u kobiet.

Włosy mogą być:

• cienkie
• suche
• łamliwe
• nadmiernie wypadające

Często pojawia się również:

• wypadanie brwi
• spowolnienie wzrostu włosów

W takiej sytuacji kluczowa jest diagnostyka oraz odpowiednie leczenie.

Inne czynniki wpływające na wypadanie włosów

• Przewlekły stres
• Szybka utrata masy ciała
• Insulinooporność i PCOS
• Choroby skóry głowy
• Niektóre leki

Podsumowanie

Wypadanie włosów bardzo często jest sygnałem wysyłanym przez organizm, że coś w jego funkcjonowaniu wymaga uwagi.

Najczęstsze przyczyny to:

• łysienie androgenowe
• łysienie telogenowe
• niedobory składników odżywczych
• problemy z tarczycą
• stres i restrykcyjne diety

Dlatego w przypadku nadmiernego wypadania włosów warto spojrzeć szerzej – nie tylko na pielęgnację, ale przede wszystkim na dietę, styl życia i stan zdrowia.

Bo często poprawa odżywienia organizmu jest pierwszym krokiem do tego, aby włosy znów zaczęły rosnąć zdrowe i mocne. Natomiast najważniejsze to znalezienie przyczyny i ustalenie planu działania dla danego przypadku.