Autor: Maria Dziurzyńska, dietetyk kliniczny

Dlaczego latem częściej pojawiają się problemy trawienne?

Lato kojarzy się z wakacjami, relaksem, spotkaniami przy grillu i większą swobodą w codziennym żywieniu. To czas, kiedy chętniej wychodzimy z domu, podróżujemy i próbujemy nowych smaków. Niestety dla naszego układu pokarmowego jest to również okres zwiększonego ryzyka różnych dolegliwości trawiennych. Wzdęcia, biegunki, zaparcia, uczucie ciężkości po posiłkach czy bóle brzucha pojawiają się latem znacznie częściej niż w pozostałych porach roku.

Dlaczego tak się dzieje?

Wysokie temperatury i utrata elektrolitów

Podczas upałów organizm intensywnie się poci, aby utrzymać prawidłową temperaturę ciała. Wraz z potem tracimy nie tylko wodę, ale również cenne elektrolity, takie jak sód, potas, magnez i chlor.

Nawet niewielkie odwodnienie może wpływać na pracę przewodu pokarmowego. Zmniejszona ilość płynów utrudnia prawidłowe przesuwanie treści pokarmowej w jelitach, co może prowadzić do zaparć, uczucia pełności czy dyskomfortu trawiennego. U niektórych osób odwodnienie może również nasilać objawy zespołu jelita drażliwego (IBS).

Warto pamiętać, że sama woda nie zawsze wystarczy. Przy dużej potliwości pomocne mogą być naturalne źródła elektrolitów, takie jak warzywa, owoce, woda wysokozmineralizowana czy odpowiednio dobrane preparaty elektrolitowe.

Więcej lodów, słodkich napojów i wakacyjnych przekąsek

Latem częściej sięgamy po lody, desery, słodkie napoje, lemoniady czy gotowe przekąski. Duże ilości cukru mogą zaburzać równowagę mikrobioty jelitowej oraz nasilać fermentację w jelitach.

Efektem bywają:

• wzdęcia
• przelewania w brzuchu
• gazy
• luźniejsze stolce
• uczucie dyskomfortu po jedzeniu

Dodatkowo wiele lodów zawiera duże ilości tłuszczu, syropów glukozowo-fruktozowych oraz dodatków technologicznych, które nie u każdego są dobrze tolerowane.

Grillowanie i ciężkostrawne potrawy

Wakacyjne grille są jednym z największych wyzwań dla naszego układu pokarmowego. Kiełbasy, karkówki, marynowane mięsa, sosy, alkohol oraz niewielka ilość warzyw mogą stanowić duże obciążenie dla przewodu pokarmowego.

Tłuste posiłki wymagają intensywnej pracy żołądka, trzustki i pęcherzyka żółciowego. U osób bardziej wrażliwych mogą pojawić się:

• zgaga
• refluks
• uczucie ciężkości
• bóle brzucha
• biegunki po tłustych posiłkach

Problem często nasila się, gdy grillowane jedzenie spożywamy późnym wieczorem i łączymy z alkoholem.

Posiłki na grilla mogą być przygotowane dużo zdrowiej, dodajmy więcej warzywnych szaszłyków, dodatek dressingu na bazie oliwy, zamiast alkoholu wypij koktajl z kolagenu, czy po prostu bezcukrową lemoniadę, postaw na dobrej jakości ryby czy chude mięso a zapomnisz o dolegliwościach trawiennych

Wakacyjne odstępstwa od codziennej rutyny

Nasz układ trawienny lubi regularność. Stałe godziny posiłków, odpowiednia ilość snu i przewidywalny rytm dnia pomagają utrzymać prawidłową pracę jelit.

Podczas urlopu często:

• jemy o różnych porach
• pomijamy posiłki
• podjadamy między głównymi posiłkami
• późno chodzimy spać
• spożywamy więcej alkoholu

Takie zmiany mogą zaburzać pracę przewodu pokarmowego i wpływać na skład mikrobioty jelitowej.

Podróże i kontakt z nowymi bakteriami

Wyjazdy wakacyjne oznaczają kontakt z inną wodą, innymi metodami przygotowywania żywności oraz nowymi szczepami bakterii, do których nasze jelita nie są przyzwyczajone.

Szczególnie podczas podróży zagranicznych zwiększa się ryzyko tzw. biegunki podróżnych. Nawet jeśli jedzenie jest świeże, nasz organizm może potrzebować czasu na adaptację do nowych warunków.

Dodatkowo wielogodzinne podróże samochodem czy samolotem oznaczają mniej ruchu, co może sprzyjać zaparciom oraz uczuciu ciężkości.

Więcej surowych produktów

Latem spożywamy znacznie więcej owoców, warzyw oraz produktów bogatych w błonnik. Choć jest to bardzo korzystne dla zdrowia, nagłe zwiększenie ilości błonnika może powodować przejściowe wzdęcia, gazy i dyskomfort jelitowy.

Dotyczy to szczególnie osób, które na co dzień spożywają niewielkie ilości warzyw i owoców.

Jak zadbać o jelita latem?

Nie chodzi o to, aby rezygnować z wakacyjnych przyjemności. Kluczem jest zachowanie rozsądnej równowagi.

Co warto zabrać na wakacyjny wyjazd?

Maślan sodu

Maślan sodu jest jednym z podstawowych składników odżywczych dla komórek jelita grubego. Wspiera regenerację bariery jelitowej, pomaga utrzymać prawidłową pracę jelit i może być szczególnie pomocny podczas zmian diety, podróży oraz po przebytych infekcjach przewodu pokarmowego.

Enzymy trawienne

Przydatne zwłaszcza podczas wakacyjnych odstępstw od codziennego sposobu żywienia. Mogą wspierać trawienie cięższych i bardziej tłustych posiłków, zmniejszając uczucie przejedzenia czy ciężkości po jedzeniu.

Probiotykoterapia przed wyjazdem

W przypadku podróży zagranicznych warto rozważyć rozpoczęcie probiotykoterapii około 2–4 tygodnie przed wyjazdem. Dobrze dobrane szczepy mogą wspierać mikrobiotę jelitową oraz zmniejszać ryzyko wystąpienia biegunek podróżnych.

Elektrolity

Warto mieć je zawsze pod ręką podczas upałów, intensywnej aktywności fizycznej czy dłuższych podróży. Pomagają uzupełnić składniki tracone wraz z potem i wspierają prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu, w tym układu pokarmowego.

Podsumowanie

Latem problemy trawienne nie wynikają zwykle z jednego konkretnego czynnika. Najczęściej są efektem połączenia odwodnienia, utraty elektrolitów, cięższych posiłków, większej ilości słodyczy, zmian rytmu dnia oraz kontaktu z nowymi produktami i bakteriami podczas podróży.

Dobra wiadomość jest taka, że nie trzeba rezygnować z wakacyjnych przyjemności. Wystarczy zadbać o odpowiednie nawodnienie, utrzymywać większość swoich zdrowych nawyków żywieniowych, pamiętać o aktywności fizycznej i przygotować jelita do wyjazdu. Zasada 80/20, odpowiednia probiotykoterapia, maślan sodu oraz enzymy trawienne mogą sprawić, że lato będzie kojarzyło się z odpoczynkiem, a nie z problemami żołądkowo-jelitowymi.